Definitie
Git is het standaard-systeem voor versiebeheer van broncode. Het houdt elke wijziging aan een bestand bij, registreert wie wat wanneer en waarom heeft aangepast, en maakt het mogelijk om terug te keren naar elke eerdere versie. Ontwikkelaars werken er dagelijks mee, vaak zonder dat eindgebruikers ooit met de naam in aanraking komen.
Belangrijker dan de techniek is wat Git mogelijk maakt: meerdere mensen kunnen tegelijk aan dezelfde code werken zonder elkaars werk te overschrijven, parallelle versies van software bestaan naast elkaar (branches), en de complete historie blijft beschikbaar voor controle of audit. Diensten als GitHub, GitLab en Bitbucket bieden Git-hosting met aanvullende functionaliteit.
Waarom het ertoe doet voor MKB
Voor MKB-bedrijven die maatwerk-software laten bouwen, is Git geen technisch detail maar een commerciele bouwsteen. De Git-repository bevat letterlijk het intellectueel eigendom dat je betaalt: de broncode, de wijzigingsgeschiedenis en de redenen achter beslissingen. Wie de toegang tot die repository bezit, bezit de software.
Zonder Git of een vergelijkbaar systeem heb je geen zicht op wat er gemaakt is, geen mogelijkheid om bij een leverancierswissel iets mee te nemen, en geen audit-trail bij incidenten. Met Git wel: ook als de huidige partner morgen wegvalt, kan een nieuwe partij de historie zien, begrijpen wat er gebeurd is en doorbouwen.
Concreet voorbeeld
Een verzekeringskantoor liet drie jaar lang een eigen klantportaal bouwen door een freelancer. Die werkte zonder Git: nieuwe versies werden via een ZIP-bestand opgeleverd, oudere versies overschreven. Toen de freelancer ziek uitviel, bleek er geen werkende kopie van de productie-broncode terug te vinden. Wat draaide kon niet veilig worden aangepast, want de exacte versie die online stond, was nergens beschikbaar.
De nieuwe partner begon met het opzetten van een Git-repository, namen voor branches, een ontwikkelproces met code-review, en automatische deployments. Vanaf dat moment werd elke wijziging traceerbaar. Twee jaar later vertrok ook die partner; de overdracht naar een derde partij kostte deze keer twee weken in plaats van drie maanden, omdat alle context in de repository stond. De directie ziet het achteraf als de belangrijkste afspraak die ze in een softwarecontract kunnen maken: “broncode in onze Git, niet van hen”.
Misverstanden en valkuilen
- “Git is iets voor ontwikkelaars.” Klopt, maar de afspraak dat jouw bedrijf de Git-repository bezit (niet de leverancier), is een bedrijfskundige beslissing. Een goede contractuele afspraak voorkomt veel ellende achteraf.
- “GitHub en Git zijn hetzelfde.” Git is de onderliggende techniek, GitHub is een populaire hostingdienst eromheen. Net als Word en Microsoft 365. Ook GitLab, Bitbucket en eigen Git-servers zijn alternatieven.
- “De code staat veilig bij de leverancier.” Veilig is een rekbaar begrip. Bij faillissement, ruzie of nalatigheid kan een leverancierseigen repository een gijzelsituatie worden. Eigenaarschap aan jouw kant lost dat structureel op.
- “Ons is het te klein.” Voor één-bestands-scriptje misschien. Voor elke software die langer dan een paar maanden meegaat, is versiebeheer geen luxe maar basisvoorwaarde, ongeacht teamomvang.
Wanneer moet je hiervan wakker liggen, wanneer niet
Wakker liggen: als jouw bedrijf maatwerk-software gebruikt of laat bouwen en niemand precies kan uitleggen waar de broncode staat en wie er toegang toe heeft. Of als de huidige partner alle versiebeheer in eigen omgeving heeft zonder dat jouw bedrijf daar zelfstandig bij kan. Dat is geen technisch probleem maar een continuiteitsrisico dat tot tienduizenden euro’s extra kost bij overdracht.
Niet wakker liggen: als jouw bedrijf uitsluitend standaard SaaS-software gebruikt zonder maatwerk. Versiebeheer is dan de zorg van de SaaS-leverancier en niet relevant op directie-niveau. Het wordt pas relevant zodra er code voor jouw bedrijf geschreven wordt, in welke vorm dan ook.
Gerelateerde termen
- CI/CD: continue integratie en deployment leunen op Git als bron voor automatische builds en releases.
- DevOps: werkwijze waarin Git centraal staat voor samenwerking tussen ontwikkeling en operatie.
- Maatwerk software: bij elk maatwerk-traject hoort een afspraak over Git-eigenaarschap.
- Refactoring: Git maakt grote opschoonoperaties hanteerbaar door alle stappen reversibel te houden.
- Vendor lock-in: eigenaarschap van de Git-repository is een directe maatregel tegen vastzitten aan één softwareleverancier.